Wanneer moet je kiezen voor een automaat of schakel rijbewijs?

Ga je binnenkort rijlessen nemen? Dan maak je vooraf een keuze tussen een schakelauto en een automaat. Wil je later in elke personenauto kunnen rijden, dan kies je voor schakel. Wil je zo rustig mogelijk leren rijden en rijd je straks elektrisch? Dan is een automaat een prima keuze. De keuze voor een automaat of schakel rijbewijs hangt dus af van hoe jij de auto later gebruikt.

Wat is het verschil tussen een automaat- en schakelrijbewijs?

Doe je praktijkexamen in een automaat, dan krijg je code 78 op je rijbewijs. Die code betekent dat je alleen auto’s met een automatische schakeling mag besturen. In een auto met koppelingspedaal en versnellingspook mag je dan niet rijden.

Met een schakelrijbewijs heb je die beperking niet. Je mag in een handgeschakelde auto rijden, maar net zo goed in een automaat. Het theorie-examen is voor beide rijbewijzen gelijk. Het verschil zit alleen in de auto waarin je lessen volgt en examen doet. Op je rijbewijspasje staat code 78 vermeld bij categorie B, zodat bij een controle meteen duidelijk is wat je mag.

Wanneer moet je kiezen voor schakelrijlessen?

Kies voor schakel als je zeker wilt weten dat je later in elke auto mag rijden. Volg je je lessen in de hoofdstad? Met schakelrijlessen in Amsterdam leer je koppelen en schakelen tussen trams en veel fietsers. Zo rijd je na je examen zonder beperking op je rijbewijs de weg op. Twijfel je tussen een automaat of schakel rijbewijs? Dan houd je met schakel de meeste opties open.

Schakel is vooral handig in deze situaties:

• Je wilt een betaalbare tweedehandsauto kopen. Veel oudere en goedkopere auto’s zijn handgeschakeld
• Je leent weleens de auto van je ouders, vrienden of een collega
• Je wilt op vakantie een auto huren. In het buitenland is een automaat vaak lastiger te vinden en soms duurder

Wanneer past een automaatrijbewijs beter bij je?

In een automaat hoef je niet te koppelen of te schakelen. Je kunt ook niet afslaan bij het wegrijden. Daardoor houd je meer aandacht over voor het verkeer om je heen. Volgens rijscholen heb je daardoor vaak minder lessen nodig. Voel je veel spanning achter het stuur? Ook dan kan een automaat rust geven, omdat je je geen zorgen hoeft te maken over het schakelen.

Rijd je straks vooral elektrisch, dan is een automaatrijbewijs vaak voldoende. Elektrische auto’s hebben geen koppelingspedaal, dus code 78 houdt je daarin niet tegen. Twijfel je of elektrisch gaan rijden binnen een paar jaar bij je past? Neem dat dan mee in je keuze voor een lesauto.

Later alsnog leren schakelen: zo werkt het

Heb je al code 78 en wil je toch handgeschakeld rijden? Dan kun je je automaatrijbewijs laten omzetten. Je dient eerst een nieuwe Gezondheidsverklaring in bij het CBR. Daarna doe je een praktijkexamen in een schakelauto. Een nieuw theorie-examen is niet nodig. Meestal neem je vooraf een aantal schakellessen om de koppeling onder de knie te krijgen. Hoeveel lessen je nodig hebt, verschilt per persoon. Plan het examen pas als je instructeur vindt dat je ook het wegrijden op een helling beheerst.

Europa heeft in 2025 nieuwe regels voor het rijbewijs aangenomen. Nederland moet die eerst in eigen wetgeving verwerken. De meeste regels gaan pas eind 2029 gelden. Voor wie nu code 78 heeft, verandert er dus voorlopig niets.

Jouw rijplannen maken de keuze makkelijker

Zet voor je eerste les op een rij hoe je de auto straks gebruikt. Rijd je vooral in je eigen elektrische auto of in een automaat van de zaak? Dan volstaat een automaatrijbewijs vaak. Wil je vrij kunnen kiezen bij kopen, huren of lenen? Dan geeft schakel je de meeste vrijheid. Kies je nu voor een automaat, dan blijft de stap naar schakel later altijd mogelijk. Bespreek je twijfels gerust met je rijinstructeur tijdens je eerste les.

Veelgestelde vragen